AN GIANG Xử lý rơm rạ tại ruộng là biện pháp dễ làm, trả lại dinh dưỡng cho đất, hạn chế đốt đồng, giảm chi phí, tăng lợi nhuận, hướng đến sản xuất lúa giảm phát thải.
Xử lý rơm rạ, giảm ô nhiễm
Ngày 9/1, tại ấp Vĩnh Thành B, xã Bình An, Trung tâm Khuyến nông An Giang phối hợp với Công ty TNHH Môi trường và Dịch vụ TMH tổ chức hội thảo đánh giá mô hình trình diễn “Sản xuất lúa sử dụng chế phẩm sinh học R3 vụ đông xuân 2025 - 2026”. Hội thảo thu hút đông đảo cán bộ khuyến nông, đại diện các hợp tác xã và nông dân sản xuất lúa trên địa bàn tham dự.
Nông dân tham quan mô hình sản xuất lúa sử dụng chế phẩm sinh học R3 xử lý rơm rạ tại ruộng. Ảnh: Trung Chánh.
Mô hình được thực hiện trên diện tích 2ha của thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp Vĩnh Thành B. Ruộng mô hình được xử lý toàn bộ lượng rơm rạ sau thu hoạch ngay tại ruộng bằng chế phẩm sinh học R3 thay vì tập quán đốt rơm rạ lâu nay gây ô nhiễm không khí, làm chai đất và phát thải khí nhà kính. Khi được phun và trộn vào rơm rạ, chế phẩm R3 kích hoạt hệ vi sinh vật có lợi giúp phân hủy nhanh vật liệu hữu cơ, biến rơm rạ thành nguồn mùn, dinh dưỡng, trả lại nguồn hữu cơ hữu ích cho đất.
Chế phẩm sinh học R3 do Công ty TNHH Môi trường và Dịch vụ TMH sản xuất và cung ứng, liều lượng sử dụng là 2kg/ha, được pha loãng với nước hoặc trộn với đất, mùn hữu cơ rải đều trên ruộng ngay sau khi thu hoạch. Hôm sau dùng máy xới để vùi rơm vào đất và ngâm trong nước 15 - 20cm để rơm rạ nhanh chóng phân hủy trong điều kiện yếm khí.
Bà Nguyễn Thị Minh, Giám đốc Công ty TNHH Môi trường và Dịch vụ TMH chia sẻ với bà con về chế phẩm sinh học R3 xử lý rơm rạ tại ruộng. Ảnh: Trung Chánh.
Theo đánh giá của nông dân tham gia mô hình, chế phẩm sinh học R3 phân hủy rơm rạ nhanh (sau khoảng 10 ngày), không xảy ra hiện tượng thối nước trong quá trình phân hủy. Nền đất sau xử lý rơm rạ bằng R3 tơi xốp hơn, ít mùi hôi, ít tồn dư nấm bệnh. Khoảng 20 ngày sau xử lý có thể tiến hành làm đất và xuống giống vụ mới, gieo sạ lúa vụ tiếp theo.
Ruộng được xử lý chế phẩm R3 cây mạ không bị ngộ độc hữu cơ, nước ruộng không bị nổi váng đỏ và sủi bọt, giúp cây lúa phát triển khỏe ngay từ đầu vụ, bộ rễ phát triển mạnh, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng. Qua đó, nhiều nông dân mong muốn được nhân rộng mô hình, nhất là trong bối cảnh chi phí vật tư ngày càng tăng, trong khi yêu cầu sản xuất lúa sạch, lúa phát thải thấp ngày càng cao.
Phù hợp quy trình lúa chất lượng cao
Chia sẻ với nông dân tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Minh, Giám đốc Công ty TNHH Môi trường và Dịch vụ TMH cho biết, chế phẩm R3 chứa các chủng vi sinh có lợi, không chỉ có tác dụng phân hủy nhanh rơm rạ mà cả các hạt mầm ở tầng sâu (lúa ma, lúa lẫn, lúa cơi...) cũng được xử lý hiệu quả. Sau xử lý, các chất hữu cơ sẽ biến thành mùn bã hữu cơ, qua đó cải tạo đất, tăng độ phì nhiêu, bổ sung dinh dưỡng và vi sinh vật hữu ích. Việc hạn chế đốt rơm rạ góp phần giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường, đồng hành cùng nông dân trong sản xuất nông nghiệp sạch, bền vững.
Rơm rạ được xử lý tại ruộng sẽ biến thành mùn bã hữu cơ bổ sung dinh dưỡng cho đất, giúp cây lúa phát triển khỏe ngay từ đầu vụ, chồi khỏe, cho nhiều bông hữu hiệu, tăng năng suất. Ảnh: Trung Chánh.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang - bà Huỳnh Đào Nguyên đánh giá, mô hình mang lại kết quả thiết thực cho nhà nông, giúp giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất, tăng hiệu quả kinh tế và giảm phát thải trong canh tác, góp phần để ngành lúa gạo phát triển bền vững theo Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao.
An Giang là tỉnh có diện tích sản xuất lúa lớn nhất khu vực ĐBSCL, mỗi năm gieo trồng hơn 1,3 triệu ha, sản lượng khoảng 8,7 triệu tấn. Do đó, lượng rơm rạ thải ra sau mỗi mùa vụ rất lớn. Trong khi thu gom rơm rạ để trồng nấm, che phủ đất, làm thức ăn gia súc… mới chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, việc xử lý phân hủy tại ruộng bằng chế phẩm sinh học là hướng đi tất yếu của sản xuất lúa hiện đại. Không chỉ giúp giải quyết bài toán môi trường, mô hình còn trực tiếp nâng cao chất lượng đất, giảm chi phí đầu vào, tăng hiệu quả canh tác, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và bền vững cho vùng lúa trọng điểm An Giang.
Mô hình xử lý rơm rạ bằng chế phẩm R3 không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn tăng hiệu quả kinh tế. Năng suất đạt 7,4 tấn lúa tươi/ha, cao hơn ruộng đối chứng 120kg. Với giá bán 7.500 đồng/kg (giống lúa ST25), tổng thu hơn 55 triệu đồng/ha. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt hơn 28 triệu đồng/ha, cao hơn ruộng đối chứng 1,5 triệu đồng nhờ giảm chi phí phân bón hóa học và phòng trừ một số dịch hại.
Đ.T.Chánh
